کنترل کیفی محیط های کشت

محیط های کشت، نقش اساسی در آزمایشگاه میکربشناسی ایفا میکنند. محیط های کشت به طور گسترده جهت جداسازی، تعیین هویت وآنتی بیوگرام مورد استفاده قرار میگیرد.
بسیاری ازآزمایشگاهها به طور روتین محیط های کشت مورد نیاز مصارف تشخیصی وتحقیقاتی را خودشان تهیه میکنند.جهت اطمینان ازاینکه محیطهای کشت کیفیت خوب ومطلوب داشته باشند. بایستی کنترل کیفی مناسبی به کارگرفته شود. برای رسیدن به این هدف بایستی در تهیه و مصرف محیطهای کشت معیارهای مختلفی رادرنظر گرفت که مختصری به آن اشاره می شود.

محیطهای کشت، دهیدراته به طور تجارتی با مارکهای متنوع قابل دسترس می باشد. اینگونه محیط های کشت در برابر حرارت و نور و رطوبت حساس می باشند. بنابراین دقت در موارد زیر ضروری است:
1- تاریخ ورود محیط کشت به آزمایشگاه را در روی برچسب آن در کنار تاریخ مصرف می نویسیم
2- برطبق دستورالعمل آن را نگهداری می کنیم اغلب محیطهای کشت رادردمای کمتراز25درجه و دور ازتابش نور مخصوصا UV ،اتوکلاو، فور وسایر منابع گرمازاودرمحل خشک نگهداری میکنیم در صورت قیدشدن بر روی برچسب آن را در دمای8-2 درجه نگهداری می کنیم.
3- تاریخ اولین باز کردن قوطیها رانیز برآنها قیدمی نماییم وتااتمام قوطی درحال مصرف ازبازکردن قوطی دیگر خودداری میکنیم.
4-پس ازاستفاده بلافاصله در قوطی رامحکم ببندید وآن رادرقفسه مربوطه قراردهید.

5- هرگزجهت نگهداری ویاارسال پودرازقوطی های دیگر(Urine bottle) استفاده نکنید.
6- سفارش محیط کشت که متناسب با میزان مصرف باشد محیطهای کشت موجود درقوطیهای بزرگ که به دفعات متعدد در آنها باز میشود زود خراب میشوند (مثل MR)
7- ازمصرف محیطهای کشتی که رنگ آن تغییرکرده یا به صورت کلوخ درآمده وهیدراته شده است اجتناب کرده وآنها رادور میریزیم.
8-آب مهمترین ماده ای است که درتهیه محیطهای کشت استفاده میشود می بایست ازآب مقطر یا دیونیزه تازه استفاده کرد همچنین ظروفی که قرار است محیط کشت درون آنهادرست شود را2بارباآب مقطرآب کشی کنیم تاکاملا تمیز شودوازعدم وجودناخالصی (مس،تلوریت سلنیت واملاح صفراوی) ودترجنتها مطمئن شویم.

9-PH محیط رابعدازاتوکلاو با کاغذ PH مترهنگامی که محیط داغ نیست (25 درجه) بایستی کنترل نمود.
10- محیطها را 2-1 ساعت در انکوباتور می گذاریم تارطوبت در پلیت ازبین برود.
11- 5% پلیتهای تهیه شده رابهتر است 1روز دراتو37 درجه گذاشت تا ازعدم آلودگی مطمئن شد. اگربیش از10%پلیتهای آزمایش شده آلوده باشند کل محیط بایددورریخته شود.
12- محیط کشت ازلحاظ فیزیکی بایستی در پلیتهای ترک نخورده وبدون آلودگی بصورت یکنواخت ریخته شود. ضخامت آگار 4/2-3/8 میلی متر،سطح وعمق بدون حباب، حفره ،کریستال، صاف، ترک نخورده، یخ نزده، خشک نشده، فاقدقطرات آب و در بلاد آگار بدون همولیزباشد.
13- محیط کشت راقبل ازمصرف بایستی به دمای اتاق رساند.

برای کنترل کیفی محیط های کشت از سویه های خاص که کلیه خصوصیات آنها بدست آمده است استفاده می شود.
یکی از منابع  ATCC  (American Type Culture Collection)  می باشد که براساس خصوصیات بیوشیمیایی، نتایج GC;HPLC وحساسیت به آنتی بیوتیکها و.... طبقه بندی وکدگذاری شده اند وبه شکل لیوفیلیزه درآمپولهایی قابل تهیه اند. (از آزمایشگاه رفرانس)
یک منبع دیگرPTCC(Persian Type Culture Collection)  که همان  بالایی هاهستند  که کدگذاری  دیگر شده اند (قابل تهیه ازبخش کلکسیون سازمان پژوهشهای علمی صنعتی کشور)
منبع دیگرRTCC(Razes Type Culture Collection) کلکسیون متعلق به انستیتو رازی است.
مجموعه سویه های وحشی که مختص هرآزمایشگاه می باشد وجهت تستهای بیشتر به کاربرده میشوند.
اصولا باید هر آزمایشگاه تشخیص طبی سویه های کنترلی جهت بخش میکربشناسی خودتهیه ونگهداری بنماید (جهت تست کمپ، کنترل کیفی آنتی بیوگرام،محیط ها،رنگها و...)